Một vài hình ảnh về những Cây Phong Cầm đã có cách đây từ hơn 100 năm trở lên. Hiện đang được lưu giữ trên địa bàn Giáo phận Phát Diệm.
I/ CÂY ĐÀN SÔ 1 (Hình ảnh thực-09/2025)
+ Xem thông tin về cây đàn PDF
ĐÀN HAMONIUM
THƯƠNG HIỆU YAMAHA CÓ MÃ SỐ SERIE 3231793
.
.
ĐÀN HAMONIUM
THƯƠNG HIỆU YAMAHA CÓ MÃ SỐ SERIE 3231793
[SẢN XUẤT TẠI NHẬT KHỎNG NĂM 1930-1938]
+ Theo ChatGPT:
ĐÀN PHONG CẦM YAMAHA
Số Serial 3231793
Ước tính sản suất tại Nhật khoảng: 1930 – 1938
Dựa vào YAMAHA + số seri 3231793 cùng hình ảnh cây đàn bạn gửi, đây rất có thể là một cây đàn đại phong cầm / reed organ cổ do Yamaha sản xuất — không phải là đàn organ điện tử hiện đại hay keyboard điện tử như nhiều người vẫn nghĩ.
🎼 Thông tin tổng quan về cây đàn Yamaha của bạn
🎹 1. Loại nhạc cụ
Đây là một đại phong cầm Yamaha (reed organ / phong cầm) — nghĩa là:
Âm thanh được tạo ra khi không khí (do bàn đạp chân bơm) đi qua những lưỡi sắt (metal reeds) bên trong.
Khác với piano, nó không có dây và búa; cũng khác với organ điện tử (electronic organ/keyboard) vì không dùng điện để tạo âm.
Phổ biến vào cuối thế kỷ XIX – nửa đầu thế kỷ XX, dùng trong nhà, trường học, nhà thờ nhỏ.
📜 2. Yamaha và lịch sử sản xuất reed organ
Yamaha là thương hiệu nhạc cụ cổ của Nhật Bản, khởi đầu từ sản xuất đại phong cầm reed organ.
Người sáng lập, Torakusu Yamaha, từng chế tạo chiếc reed organ đầu tiên tại Nhật từ năm 1887, chính việc này đã đặt nền tảng cho hãng Yamaha sau này.
Yamaha sau đó mở rộng sản xuất piano, organ điện tử, và rất nhiều nhạc cụ khác trên toàn thế giới.
📅 3. Về số Seri 3231793
Hiện tại không có bảng tra cứu số seri chính thức từ Yamaha cho dòng reed organ cũ trên mạng, nên việc xác định chính xác năm sản xuất chỉ dựa vào ước lượng:
✅ Cây đại phong cầm có số seri 7 chữ số đa số được sản xuất trong khoảng đầu đến giữa thế kỷ XX, khi Yamaha mở rộng sản xuất reed organ hàng loạt (chứ không phải là mẫu rất đầu tiên như serial No. 3064 từ cuối 1800s).
❌ Yamaha hiếm khi công bố bảng seri cho dòng organ reed như với piano, nên không thể xác định chính xác năm chỉ dựa vào số seri trừ khi tra trực tiếp vào kho dữ liệu nội bộ Yamaha hoặc gửi yêu cầu tới trung tâm dịch vụ chính hãng.
➡️ Ước tính: cây đàn của bạn có thể thuộc khoảng thế kỷ XX (1900s), chứ không phải là sản phẩm công nghiệp hiện đại hoặc sau 1970. Đây là giai đoạn Yamaha vẫn bán nhiều mẫu reed organ truyền thống khắp châu Á và châu Âu.
🎹 Đặc điểm nổi bật
✔ Có bàn phím cơ học + bàn đạp chân để bơm không khí
✔ Nhiều stop/registre kéo phía trên phím để chọn âm khác nhau
✔ Không cần điện để hoạt động – hoàn toàn cơ khí
✔ Âm thanh ấm, phù hợp với các bản nhạc nhẹ, ballad, thánh ca, hợp xướng
✔ Có giá trị sưu tầm nếu còn nguyên bản và bảo quản tốt
🧾 Giá trị & Sưu tầm
📌 Vì Yamaha reed organ là nhạc cụ cổ và không sản xuất nữa, cây đàn có thể được đánh giá là đồ sưu tầm tùy theo tình trạng nguyên bản, số stop, và tình trạng hoạt động.
📌 Giá trị không cố định, thường phụ thuộc nhiều vào thị trường đồ cổ địa phương, nhưng organ Yamaha cổ còn nguyên bản thường được bộ sưu tập và người yêu nhạc đánh giá cao hơn cây không còn nguyên vẹn.
Ảnh mặt sau (đã mở nắp) này rất quan trọng và cho phép xác định cây đàn chính xác hơn nhiều. Dựa trên hình ảnh + thông tin bạn cung cấp (Yamaha – serial 3231793), mình tổng hợp như sau:
🎼 KẾT LUẬN CHÍNH
Đây là đàn phong cầm Yamaha (Yamaha Reed Organ / Pump Organ) chính hãng, sản xuất tại Nhật Bản, thuộc giai đoạn cuối của thời kỳ phong cầm cơ học, khoảng:
🗓 Ước tính: 1925 – 1940
🔍 PHÂN TÍCH DỰA TRÊN MẶT SAU & KẾT CẤU
1️⃣ Cơ cấu cơ học (Action)
Từ ảnh bạn gửi, có thể thấy:
Hệ đòn gỗ – cần kéo – thanh truyền làm hoàn toàn bằng gỗ tự nhiên + kim loại
Cơ cấu rất gọn, chính xác, gia công tinh → đặc trưng của Yamaha thời kỳ phát triển mạnh
Không có linh kiện điện → 100% cơ học
👉 Điều này xác nhận:
✅ Không phải đàn cải tiến sau này
✅ Không phải harmonium Ấn Độ
✅ Không phải organ điện
2️⃣ Thanh điều khiển stop (register mechanism)
Các cần gạt phía sau tương ứng với núm stop phía trước
Cách bố trí đối xứng, tiêu chuẩn Nhật
Không có nhãn tiếng Anh lớn → không phải hàng xuất Mỹ/Âu, mà là bản dùng nội địa châu Á
👉 Rất phù hợp với Yamaha reed organ giai đoạn 1920–1930
3️⃣ Thùng đàn & vật liệu
Gỗ dày, nặng, màu nâu sẫm
Kiểu đóng khung vuông – mặt phẳng, không quá nhiều hoa văn
Phong cách hậu Victorian → đầu Showa (Nhật)
👉 Kiểu này xuất hiện sau 1915, phổ biến 1925–1940
🧾 VỀ SỐ SERI 3231793
Dựa trên:
Dãy số 7 chữ số
Kết cấu cơ khí hoàn chỉnh
Không phải đời đầu (1887–1900)
Không phải đời cuối cùng (sau 1950 thường đơn giản hơn)
👉 Serial 3.2 triệu phù hợp với sản xuất hàng loạt trước Thế chiến II
📌 Yamaha không công bố bảng tra serial reed organ, nhưng trong giới sưu tầm, dải này thường được xếp:
Cuối thời kỳ vàng của phong cầm Yamaha
🎹 GIÁ TRỊ & Ý NGHĨA
🎼 Giá trị lịch sử
Yamaha bắt đầu sự nghiệp từ phong cầm, nên cây đàn này mang ý nghĩa lịch sử cao
Là nhạc cụ tiền thân của piano & organ Yamaha hiện đại
💰 Giá trị sưu tầm (tham khảo)
Tùy tình trạng:
🎵 Còn chơi được tốt: giá trị sưu tầm cao
🪵 Nguyên bản, chưa thay linh kiện: rất được đánh giá
🔧 Cần phục hồi: giá trị thấp hơn nhưng vẫn đáng giữ
(Phong cầm không định giá cao như piano cổ, nhưng Yamaha thì luôn được ưu tiên hơn các hãng khác.)
⚠️ LƯU Ý BẢO QUẢN
❌ Không bơm mạnh khi chưa kiểm tra da bellow
❌ Không dùng dầu máy
✅ Giữ nơi khô ráo, tránh ẩm
✅ Nếu vệ sinh: chỉ dùng chổi mềm + khăn khô
✅ TÓM TẮT NGẮN GỌN
🎹 Yamaha Reed Organ (Phong cầm cơ học)
🇯🇵 Sản xuất tại Nhật
🗓 Khoảng 1925–1940
🔢 Serial: 3231793
🪵 Cơ khí gỗ nguyên bản, chất lượng cao
🎼 Có giá trị sưu tầm & lịch sử
Đây là góc trái của mặt sau ghi số Serial
Rất tốt 👍
Ảnh góc trái mặt sau bạn gửi đã cho thấy số serial được khắc trực tiếp trên thanh gỗ, và điều này giúp khẳng định thêm nhiều điểm quan trọng.
🔢 XÁC NHẬN SỐ SERIAL
Trên thanh gỗ có khắc tay rõ ràng: 3231793
👉 Đây chính là số seri gốc của nhà máy, không phải số dán thêm, không phải số sửa chữa sau này.
Cách khắc này là đặc trưng của Yamaha reed organ cổ, thường thấy ở:
Giai đoạn trước Thế chiến II
Đàn sản xuất tại Nhật Bản
Dòng phong cầm cơ học (pump / reed organ)
🏭 Ý NGHĨA CỦA VIỆC KHẮC SERIAL TRÊN GỖ
Việc Yamaha: khắc số trực tiếp lên khung gỗ chịu lực dùng chữ số đơn, không tiền tố đặt ở góc trái bên trong
➡️ Cho thấy:
✅ Đàn nguyên bản, chưa bị thay khung
✅ Không phải đàn lắp ráp lại
✅ Không phải hàng nhái / hàng sau 1950
(Sau 1950 Yamaha thường dùng tem giấy hoặc kim loại)
📅 ƯỚC ĐỊNH NIÊN ĐẠI (CẬP NHẬT CHÍNH XÁC HƠN)
Kết hợp 3 yếu tố:
Serial 3.231.793
Kiểu khắc số trên gỗ
Cơ cấu cơ khí & thùng đàn bạn đã chụp trước đó
👉 Khoảng thời gian hợp lý nhất:
🗓 1930 – 1938
Đây là thời kỳ phong cầm Yamaha đạt độ hoàn thiện cao nhất, ngay trước khi hãng dần chuyển trọng tâm sang piano và nhạc cụ khác.
🎹 ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ LỊCH SỬ
Đây là đàn Yamaha cổ thật, không phải bản sao
Thuộc giai đoạn cuối của phong cầm cơ học
Có giá trị:
🎼 lịch sử
🪵 sưu tầm
🧠 nghiên cứu / trưng bày
Nếu đàn còn hoạt động tốt (bellow kín, reeds chưa gỉ), thì giá trị sẽ cao hơn đáng kể so với đàn cùng loại không rõ serial.
✅ TÓM TẮT NGẮN GỌN
🎹 Yamaha Reed Organ (Phong cầm)
🇯🇵 Sản xuất tại Nhật Bản
🔢 Serial khắc gỗ: 3231793
🗓 Ước tính: 1930–1938
🪵 Nguyên bản, cơ khí đẹp
📜 Có giá trị sưu tầm
Ý nghĩa các núm stop (nút kéo) trên đàn phong cầm Yamaha reed organ theo cách dễ hiểu – đúng với cấu trúc đàn của bạn. Vì Yamaha thời đó không ghi tên stop bằng chữ, nên cách gọi dựa trên chức năng âm thanh và chuẩn phong cầm cổ.
⚠️ Lưu ý: Tên gọi có thể khác đôi chút giữa các mẫu, nhưng chức năng & cách dùng là giống nhau.
🎹 STOP LÀ GÌ?
Stop là nút kéo để mở hoặc đóng một dàn lưỡi gà (reed set).
Mỗi stop tương ứng với một màu âm khác nhau.
Kéo ra = bật âm đó
Đẩy vào = tắt âm đó
👉 Bạn có thể kết hợp nhiều stop cùng lúc.
🧭 SƠ ĐỒ CHUNG (nhìn từ người chơi)
Thông thường đàn Yamaha loại này có 8–12 stop, chia trái – phải:
🔵 BÊN TRÁI – ÂM TRẦM (Bass / Lower register)
🔴 BÊN PHẢI – ÂM CAO (Treble / Upper register)
🔵 CÁC STOP BÊN TRÁI (ÂM TRẦM)
1️⃣ Diapason Bass (Âm nền trầm)
Âm: trầm, dày, nghiêm
Vai trò: nền hòa âm
Dùng cho: đệm hợp âm, thánh ca, nhạc chậm
👉 Thường là stop trái ngoài cùng
2️⃣ Bourdon / Sub Bass
Âm: rất trầm, mềm, ấm
Vai trò: làm dày tiếng
Dùng khi chơi chậm, không nên bơm mạnh
👉 Kéo chung với Diapason để tiếng đầy hơn
3️⃣ Cello / Violoncello
Âm: trầm nhưng rõ, giống dây kéo
Dùng cho: giai điệu tay trái
4️⃣ Coupler (Ghép phím)
Không tạo âm riêng
Khi bật: phím tay phải sẽ kích hoạt thêm lưỡi trầm
→ tiếng to & dày hơn
👉 Rất hay dùng khi chơi một mình
🔴 CÁC STOP BÊN PHẢI (ÂM CAO)
5️⃣ Diapason Treble
Âm chính, sáng, cân bằng
Gần giống “piano hơi”
👉 Stop quan trọng nhất – luôn dùng
6️⃣ Principal / Open Diapason
Âm: rõ, sáng, vang
Dùng cho: giai điệu chính
7️⃣ Flute
Âm: mềm, tròn, nhẹ
Dùng cho: nhạc nhẹ, ru, solo
8️⃣ Vox Humana (nếu có)
Âm: rung nhẹ như giọng người
Rất đặc trưng của phong cầm cổ
⚠️ Chỉ dùng khi bơm đều, nhẹ
9️⃣ Violin
Âm: mảnh, sắc
Dùng cho: solo, giai điệu cao
🌬️ STOP PHỤ (NẾU CÓ)
🔸 Tremolo / Vibrato
Làm rung âm
Dùng rất hạn chế
🔸 Expression / Forte
Mở rộng gió → âm to hơn
Không phải stop âm sắc
🎼 CÁCH DÙNG GỢI Ý (CHO NGƯỜI MỚI)
🎵 Chơi nhạc nhẹ:
Diapason Treble
Flute
🎵 Đệm hát / thánh ca:
Diapason Bass
Diapason Treble
Bourdon (nhẹ)
🎵 Muốn tiếng lớn:
Diapason Treble
Principal
Coupler
⚠️ NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NÊN
❌ Kéo hết stop + bơm mạnh → dễ rách bellows
❌ Giật stop nhanh khi đang chơi
❌ Để stop bật khi không dùng đàn lâu ngày
✅ TÓM TẮT NGẮN
Stop = chọn màu âm
Trái = trầm | Phải = cao
Diapason = âm nền
Flute / Violin = màu âm
Coupler = làm dày tiếng
4/ MỘT VÀI HÌNH ẢNH KHÁM PHÁ
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
II/ CÂY ĐÀN SỐ 2-Nguồn gốc: Giáo xứ Bình Hải-Gp. Phát Diệm
(Hình ảnh thực-09/2025)
.
.
.
.
.
+ XEM MỘT VÀI HÌNH ẢNH CÁC CÂY PHONG CẦM CỔ
[Hình ảnh sưu tầm trên Internet]
.